Ga naar inhoud

Kennis

Archief en bewaartermijnen: wat je bewaart en hoe lang

Een kast met ordners, een gedeelde map met facturen en een mailbox vol bevestigingen: als je een afdeling of leidinggevende ondersteunt, beheer je vaak meer administratie dan je zelf hebt gemaakt. Op een dag komt de vraag of iets weg mag. Of iemand zoekt een overeenkomst van jaren geleden. Dan helpt het als je weet welke stukken een wettelijke bewaartermijn hebben en wie in je organisatie daarover beslist.

Wat de bronnen zeggen

Voor Nederland noemt Ondernemersplein een bewaarplicht van 7 jaar voor de basisgegevens van de administratie. Daaronder vallen onder meer het grootboek, de debiteuren- en crediteurenadministratie, de in- en verkoopadministratie, de voorraadadministratie en de loonadministratie. Voor gegevens over onroerende zaken, zoals een bedrijfspand, geldt 10 jaar. Digitale bestanden moeten bij een controle bruikbaar zijn, samen met de programma's waarmee je ze gebruikt. Lees de uitleg van Ondernemersplein over administratie bijhouden en bewaren.

Voor België beschrijft het Instituut van de Bedrijfsrevisoren twee termijnen die naast elkaar kunnen gelden: 7 jaar volgens het Wetboek van economisch recht en doorgaans 10 jaar volgens het fiscaal recht. Zie de technische nota over de bewaartermijn van archieven.

Deze termijnen gaan over de boekhouding en de stukken die daarbij horen. Voor andere documenten, zoals personeelsdossiers of overeenkomsten, kunnen andere regels of interne afspraken gelden. Daar beslis je niet alleen over: vraag de verantwoordelijke voor financiën, personeelszaken of privacy wat jouw organisatie aanhoudt.

Stappen om het archief op orde te krijgen

Breng in kaart wat je beheert

Maak een eenvoudige lijst van de soorten stukken die via jou lopen. Denk aan inkoopfacturen die je doorstuurt, overeenkomsten met leveranciers, verslagen van overleg en projectdocumenten. Noteer per soort waar het origineel staat: op papier, in een boekhoudpakket, in een gedeelde map of in iemands mailbox.

Bepaal wie eigenaar is

Een ontvangen factuur hoort meestal thuis in de financiële administratie. Jij houdt dan geen tweede archief bij, maar zorgt dat het stuk op de afgesproken plek terechtkomt. Spreek per soort stuk af wie het origineel beheert en of kopieën elders nog nodig zijn.

Leg termijn en opruimmoment vast

Schrijf bij iedere soort de bewaartermijn die je organisatie hanteert, met de bron of de persoon die hem heeft vastgesteld. Spreek ook af wie het opruimen goedkeurt. Gooi geen stukken weg op eigen gezag omdat een termijn verstreken lijkt: er kan een lopende kwestie of een afwijkende afspraak zijn.

Houd digitale stukken leesbaar

Een bestand dat je over een paar jaar niet meer kunt openen, helpt niemand. Vraag bij een overstap naar een nieuw systeem wat er met de oude bestanden gebeurt, en of exports of oude programma's beschikbaar blijven zolang de termijn loopt.

Een voorbeeld

Stel dat je afdeling verhuist en de oude archiefkast leeg moet. Je vindt ordners met inkoopfacturen, getekende offertes en verslagen van projectoverleg. In plaats van alles mee te nemen of alles weg te gooien, maak je drie stapels: stukken die bij de financiële administratie horen, stukken waarover je eerst iemand raadpleegt, en stukken waarvan vaststaat dat ze weg mogen. De eerste twee stapels leg je voor aan de verantwoordelijke collega's. Wat er besloten is, leg je vast, zodat de volgende die de kast opent weet waarom iets er wel of niet meer is.

Nederland en België

De termijnen verschillen per land en per soort regel. Werk je voor een organisatie met vestigingen in beide landen, vraag dan per vestiging na welke termijnen gelden en controleer ze bij de primaire bron van dat land. Stel de Nederlandse en de Belgische termijnen niet zonder meer aan elkaar gelijk.

Wat wil jij beter beheersen?

Wil je meer overzicht in documenten, correspondentie en administratieve taken? Schrijf op welke situatie je nu het meeste tijd kost. Met die vraag kun je gericht naar opleidingsinhoud kijken. Lees ook hoe je het werk laat doorlopen bij afwezigheid.

Bespreek je ontwikkelvraag in managementsupport

Bronnen

Verder in dit vakgebied

Bekijk de opleidingen die bij deze vraag passen, of bespreek je ontwikkelvraag met Advies & Voorlichting. We bellen je binnen 24 uur op werkdagen terug.

Bel mij terug Persoonlijk advies