Kennis
Documenten maken die iedereen kan lezen
Je stuurt een agenda, een presentatie of een kwartaaloverzicht rond. Voor de meeste ontvangers is dat een gewoon document. Maar een collega die een schermlezer gebruikt, hoort misschien alleen een rij losse regels zonder structuur. Iemand die kleuren slecht onderscheidt, mist de betekenis van een rode of groene markering. Wie veel documenten maakt en verspreidt, kan daar met kleine keuzes verschil in maken.
Wat de bron zegt
DigiToegankelijk, de kennisbron van de Nederlandse overheid over digitale toegankelijkheid, beschrijft de Europese norm EN 301 549 en de richtlijn WCAG. EN 301 549 stelt eisen aan ICT, waaronder websites, apps, documenten en apparaten. Voor websites en apps verwijst de norm naar WCAG, de internationale richtlijn van het W3C. WCAG kent vier principes: waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust. Overheidsorganisaties moeten voor hun websites en apps voldoen aan de niveaus A en AA.
Voor jouw documenten geldt die verplichting niet vanzelf. De principes zijn wel een bruikbare toets: kan iedereen de inhoud waarnemen, er doorheen navigeren en hem begrijpen?
Stappen voor je volgende document
Gebruik echte koppen
Maak tussenkoppen met de kopstijlen van je tekstverwerker, niet met vet en een grotere letter. Een schermlezer kan dan van kop naar kop springen, en er ontstaat vanzelf een inhoudsopgave.
Geef afbeeldingen een beschrijving
Voeg bij een grafiek of foto een korte alternatieve tekst toe die zegt wat de afbeelding laat zien. Bij een grafiek noem je de conclusie in de lopende tekst, zodat niemand haar alleen uit het beeld hoeft te halen.
Laat kleur niet het enige signaal zijn
Een rode cel voor ‘te laat’ is voor sommige lezers onzichtbaar. Zet er een woord of symbool bij. Kies tekst en achtergrond met voldoende contrast.
Maak links en tabellen begrijpelijk
Schrijf linkteksten die zeggen waar ze naartoe gaan, in plaats van ‘klik hier’. Houd tabellen eenvoudig, met één rij kopjes en zonder samengevoegde cellen waar dat niet nodig is.
Controleer voordat je verstuurt
Veel kantoorprogramma's hebben een ingebouwde controle op toegankelijkheid. Kijk of jouw programma die heeft en gebruik hem. Maak een pdf vanuit het brondocument, zodat de koppen en beschrijvingen meegaan.
Een voorbeeld
Stel dat je maandelijks een voortgangsoverzicht maakt voor het managementteam, met een tabel waarin rood, oranje en groen de stand aangeven. Een nieuw teamlid gebruikt een schermlezer. Je voegt een kolom toe met de woorden ‘op schema’, ‘aandacht’ of ‘vertraagd’, zet de koppen in de juiste stijl en vat de drie belangrijkste punten bovenaan in gewone zinnen samen. Het overzicht wordt daarmee voor iedereen sneller te lezen.
Nederland en België
EN 301 549 is een Europese norm, dus de principes zijn in beide landen bruikbaar. Welke verplichtingen een organisatie heeft, verschilt per land en per soort organisatie. Vraag binnen je organisatie na welke afspraken er gelden, en controleer wettelijke verplichtingen bij de primaire bron van je land.
Wat wil jij beter leren?
Wil je sterker worden in digitale communicatie, verslaglegging of het opmaken van documenten? Kies één document dat je regelmatig maakt en bekijk het met de stappen hierboven. Met wat je tegenkomt, kun je gericht naar opleidingsinhoud kijken.
Bespreek je ontwikkelvraag in managementsupport
Bronnen
- DigiToegankelijk, EN 301 549 en WCAG (2026-11-18)
Verder in dit vakgebied
Bekijk de opleidingen die bij deze vraag passen, of bespreek je ontwikkelvraag met Advies & Voorlichting. We bellen je binnen 24 uur op werkdagen terug.